Wierzymy,
że biblioteka może stać się ośrodkiem aktywności lokalnej: że osoby
przychodzące do biblioteki w małej miejscowości będą mogły,
poza
wypożyczeniem książki, przeczytać na ekranie komputera najnowsze
wiadomości - również lokalne, porozmawiać przez komunikator
z rodziną
mieszkającą za granicą, znaleźć najlepszą ofertę kupna poszukiwanej
rzeczy, załatwić sprawy urzędowe. Wyobrażamy sobie, że
w bibliotece
będą mogły regularnie odbywać się ciekawe zajęcia dla dzieci
i dorosłych, kursy komputerowe, spotkania ze znanymi ludźmi
(pisarzami,
aktorami, sportowcami), a książkę będzie można zamówić także przez
internet.
Przez blisko rok przygotowań do realizacji
Programu Rozwoju Bibliotek przeprowadziliśmy gruntowne badania
socjologiczne, które pozwoliły nam poznać sytuację bibliotek
i bibliotekarzy oraz potrzeby mieszkańców wsi
i małych miast. Nasze
pomysły były weryfikowane przez ekspertów ze środowiska
bibliotekarskiego, samorządowego
i pozarządowego.
Wiemy,
że biblioteka to miejsce z potencjałem. Na wsi
i w małych miastach
działa stabilna sieć 6600 placówek bibliotecznych, w których
pracuje
9600 wykształconych bibliotekarek i bibliotekarzy (41% posiada
wykształcenie wyższe, a 21% pomaturalne), cieszących się
społecznym
zaufaniem.
Wiemy, że mieszkańcy małych miejscowości potrzebują spokojnego
i bezpiecznego miejsca, gdzie mogliby ciekawie spędzić wolny
czas,
spotkać się z innymi ludźmi, rozwijać swoje zainteresowania
i realizować życiowe aspiracje. Tym miejscem może być
biblioteka.
Program Rozwoju Bibliotek spowoduje, że:
- biblioteki w małych miejscowościach będą lepiej zaspokajały
potrzeby mieszkańców,
- bibliotekarze i użytkownicy bibliotek będą
korzystali z nowoczesnych technologii informacyjnych
i komunikacyjnych,
- biblioteki będą pełnić ważną rolę w rozwoju mieszkańców,
lokalnych społeczności i całego kraju.
Program
Rozwoju Bibliotek jest skierowany do bibliotek publicznych we
wszystkich gminach wiejskich i wszystkich gminach
wiejsko-miejskich
oraz w tych gminach miejskich, które mają nie więcej niż 20
tys.
mieszkańców. Szczególnie zależy nam na dotarciu z ofertą do
filii
bibliotecznych, które często są jedyną instytucją publiczną
w danej
miejscowości. Przeprowadzone przez nas badania wskazują też, że prawie
połowa filii nie posiada żadnego sprzętu komputerowego, który byłby
udostępniany osobom przychodzącym do biblioteki.
W Programie Rozwoju Bibliotek przygotowujemy bibliotekarzy
i bibliotekarki do prowadzenia placówek w nowoczesny
sposób,
organizowania ciekawych i oczekiwanych przez mieszkańców wydarzeń,
zdobywania dodatkowych pozabudżetowych funduszy na działalność,
promowania swojej placówki i gminy. Aktywne i bardzo
praktyczne formy
szkoleń są dużą wartością Programu.
Dostarczony w ramach Programu sprzęt multimedialny
i teleinformatyczny
- komputery stacjonarne i laptopy
(z oprogramowaniem przekazanym nieodpłatnie przez Microsoft
Corporation)
oraz projektory i urządzenia peryferyjne - doda bibliotece
atrakcyjności i ułatwi podejmowanie interesującej
działalności.
Biblioteki
i samorządy mają możliwość nawiązania współpracy
z innymi gminami przy
realizacji Programu. Regionalne konferencje, ogólnopolskie kongresy,
portal internetowy, konkursy, programy dobrych praktyk
i granty mają
umożliwiać stałą wymianę informacji
i doświadczeń.
Program
ma przyczynić się do wzmocnienia całego systemu bibliotecznego,
integracji środowiska, stosowania bardziej nowoczesnych i skutecznych
form komunikacji między bibliotekami
i bibliotekarzami. Nasza
kampania informacyjna włączyła temat bibliotek do debaty publicznej,
a aktywność promocyjna i rzecznicza wpływa na podniesienie
prestiżu
zawodu bibliotekarza.
Program Rozwoju Bibliotek
rozpoczął się w 2009 roku i potrwa do roku 2013. W tym czasie
podejmiemy działania, mające na celu zapewnienie trwałości
zainicjowanych zmian. Małe lokalne biblioteki muszą działać
i rozwijać się także po zakończeniu realizacji Programu. Dlatego
pozyskujemy sojuszników i tworzymy partnerstwa, starając się zbudować
ogólnopolski system wsparcia bibliotek.
Na mocy
trójstronnych porozumień zawieranych pomiędzy Wojewodami, Marszałkami
i Fundacją Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego
w województwach w całym
kraju powstają Regionalne Partnerstwa na rzecz Rozwoju Bibliotek. Do
tak zainicjowanych Partnerstw mogą dołączać inne instytucje ważne dla
rozwoju regionu: wyższe uczelnie, władze oświatowe, przedstawiciele
kościołów, organizacje pozarządowe i gospodarcze. Najważniejsze
zadanie
Partnerstw to promocja idei modernizacji bibliotek publicznych
w małych
miejscowościach i wspieranie inicjatyw, które służą transformacji
placówek bibliotecznych w prężne ośrodki życia lokalnego.
Szczególne
znaczenie dla Programu mają wojewódzkie biblioteki publiczne.
Dyrektorzy wszystkich osiemnastu placówek byli bardzo zaangażowani
w prace przygotowawcze. Każda biblioteka wyznaczyła regionalnego
koordynatora, który wspiera poszczególne etapy realizacji Programu.
Wojewódzkie biblioteki publiczne mają odegrać istotną rolę
w zapewnieniu trwałości zapoczątkowanych przez Program zmian.
Program
Rozwoju Bibliotek da silny impuls rozwojowy blisko 3500 placówkom
z ponad 1100 gmin. W pierwszym naborze, który zakończył się
28 czerwca
2009 roku, postawiliśmy sobie cel pozyskania około 1800 placówek
(bibliotek gminnych wraz z filiami) z około 600 gmin.
W drugim naborze – na początku 2011 roku obejmiemy Programem dalsze
kilaset gmin.